CÚC PHƯƠNG.

Năm 1992
Mình làm ở bìa rừng Cúc Phương, ven sông Bưởi chỗ xóm Ngoeo - Thạch Lâm-Thạch Thành- Thanh Hóa có một ngôi nhà nhỏ lợp ngói chừng 20 m2 , bên cạnh có một vườn rau nhỏ, ở đấy có hai thanh niên người mạn Gia Viễn sống ở đó, họ làm nghề gác rừng, ở đó cứ buổi sáng thấy họ đi vào rừng tối về nấu cơm ăn, hỏi họ có hay về nhà không nghe trả lời thi thoảng mới về thôi ( lúc ấy lương của công nhân gác rừng chả là bao nhiêu ) ở đó buổi chiều dân trong làng ( chủ yếu những cô gái người Mường Thạch Thành - Thanh Hóa) đi chặt chuối rừng về lội qua sông Bưởi , họ đi qua suối nước lên đến đâu vén váy lên đến đấy, rồi nước xuống đến đâu thả váy xuống đến đấy. Một lần thằng Huy bảo mình:
- Em ngồi cả buổi xem dân bản qua suối mà không nhìn được đùi em nào..
( Thời ấy, bọn đàn bà con gái nó chưa mặc sooc bò ngắn đến tận bẹn như bây giờ) Mình rất thích ngắm một em trăng trắng hơn ba mươi thật xinh ( dân làng bảo lúc đó em ấy đã ba mặt con) trong bộ váy áo có nhiều miếng vá qua suối, mỗi lần nhìn thấy chạnh lòng về thực tại:
- Bao nhiêu năm độc lập đã đi qua mà giờ ở ta dân vẫn cơm chửa no, áo chửa lành.
--------------
Cùng học Đại học Kỹ thuật Quân sự với mình có anhTrần Thanh Ủy bộ đội 1973 người Gia Viễn - Ninh Bình, khi về học đã đeo quân hàm trung sĩ , thời bấy giờ anh ấy hay rủ mình đi cùng để tán một em y tá ở viện 109 Vĩnh Yên, mình chỉ đi bộ cùng anh ấy đến cổng viện thôi rồi ngồi chờ trong quán nươc bên ngoài cạnh bệnh viện, có hôm trên đường hai anh em đi bộ từ viện 109 về khu 125, anh ấy kể:
- Lúc ôm nhau, trước khi ra về , em ấy cắn một miếng vào vai ,đau điếng người.
Sau khi ra trường, mình về f565 binh đoàn 12 đến lúc tổ máy 1 nhà máy TĐ Hòa Bình phát điện, rồi ra quân, năm 1990 một lần đang ăn sáng ở thị xã Ninh Bình mình nhìn thấy vợ chồng anh ấy đi qua, rồi rít gọi lại, vợ chồng anh ăn sáng với mình xong kể:
- Vợ làm ở Bệnh viện Nho Quan, hôm nay đèo vợ ra thị xã khám bệnh.
Mình hỏi anh ấy:
- Là cái cô y tá viện 109 năm nọ?
Anh ấy lắc đầu.Trước khi chia tay mình biết anh ấy lúc đó ở trung đoàn công binh 299 Quân đoàn 1 ở gần chùa Hang. Chả nhớ năm nào nữa một lần chúng mình họp lớp đại học ở Ninh Bình, hôm ấy chúng mình đi thăm Tràng An, đền vua Đinh, chùa Bái Đính cũ và rừng Cúc Phương, chúng mình đi vào động Người Xưa và cây Chò ngàn năm, lúc ra thấy bướm vàng ,bướm trắng bay đầy đường, liên tưởng đến mấy câu bướm bay lèn đá trong một bài thơ sau này đã được phổ nhạc của nhà thơ Phạm Tiến Duật.
Bây giờ, vợ chồng anh Ủy đã về hưu cả, vợ chồng anh mua cho hai đứa con trai hai cái nhà ở thị xã Ninh Bình, còn anh chị vẫn ở thị trấn Nho Quan, có lần mình hỏi vợ anh ấy sao không ra Ninh Bình, chị trả lời:
- Ra đấy khó sống hơn ở quê, ở đây đến mùa đậu lạc, ngồi một chỗ thu mua đậu lạc của dân, rồi bán lại cũng có tiền.
--------------
Trước đây, khi còn sống nhạc sĩ Trần Chung có sáng tác một bài hát về rừng Cúc Phương có nhan đề " Nhớ về Cúc Phương" mình thường được nghe bài hát này do ca sĩ Thúy Lan, ca sĩ Trung Đức biểu diễn, mình thích những bài hát được sáng tác từ thời mình còn trẻ:
- Cái thời đói nghèo nhưng trong sáng và lạc quan.
Mới đây vào một ngày đẹp trời, mình mở trang FB, có một nữ quân nhân cùng trung đoàn ( Đơn vị mình đã phục vụ cách đây mấy chục năm ) vào giới thiệu và nói chuyện, mình biết bạn ấy cùng lứa với nhiều nữ quân nhân mà mình còn nhớ mặt, nhớ tên và thỉnh thoảng vẫn gặp , biết nhà bạn ấy ở gần con đường từ Nho Quan đi Tam Điệp gần thị trấn Rịa
Tối qua trước khi đi ngủ mìnhnghe lại bài hát của nhạc sĩ Trần Chung về rừng Cúc Phương, thấy vui vui :
- Dường như lúc ấy mình đang ngồi trên bờ sông Bưởi ngắm các em người Mường Thạch Thành vào rừng đẵn thân cây chuối về nuôi lợn, các em ấy đương vén váy đi qua con sông nước cao đến bẹn ấy, vọng lên đến bờ là tiếng róc rách của nước chảy chen lẫn những tiếng hát thật ngọt ngào..
https://www.youtube.com/watch?v=SDO1EJ5uRy8
`

DUYÊN

Thiếu phụ ngồi bên cạnh trên bus nhanh váy đỏ, môi đỏ, móng tay cũng sơn đỏ, cao xương xương ( Dáng có vẻ được , không biết có tập Yoga buổi trưa không ?) gần đến bến, nàng móc máy điện thoại gọi cho ai đó, xe bus đến nhà chờ, nàng giương ô, ngoài trời mưa nặng hạt, nhìn theo bóng nàng đi ra
- Ngoài kia đã có người trùm kín áo mưa, ngồi trên chiếc xe máy chờ sẵn để đèo về rồi.
------
Chuyến bus nhanh tầm 7 h tối hôm sau cũng mưa, ngoài cửa kính bao nhiêu là nước , ô tô con nhiều hơn xe máy cứ nhích từng bước một, ngồi đứng xung quanh trên bus nhanh cũng là những chị già đang độ tuổi đi làm, có nhẽ gần hưu rồi, cách ăn mặc cũng trể nải hơn:
- Mặt mộc, không son, không nước hoa, chị nào cũng cầm theo cái ô sũng nước ( Hôm nay không có ngưòi thiếu phụ váy đỏ môi đỏ hôm nọ)
Xe chạy đến nhà chờ, ngoài đường mưa to hơn lại gió mạnh.Mấy chị già kia, đã giương ô bước ra đường rồi nhưng thấy mưa gió to quá lại lui vào nhà chờ ( Có nhẽ chờ ngớt mới dám về ?).
Lặng lẽ lấy trong túi bộ quần áo đi mưa mặc vào, đội cái mũ lá ra khỏi nhà chờ, nghĩ về mấy chị ấy, lẩm bẩm:
- Còn duyên kẻ đón người đưa....

LẶNG LẼ SA PA.

/ Bác giáo kể:
- Thằng thứ hai nhà tôi học côn nghệ thông tin giờ làm cho một khách sạn ở Sa Pa ,tết rồi nó gửi cho cành đào rừng to lắm, nó còn nói bao giờ xong cáp treo con đưa bố lên chơi.
2/ Nàng có đam mê du lịch và khám phá, qua mạng biết nàng lên Sapa mấy lần, lại còn leo bộ lên tận đỉnh Fan, chú em quen người phố Huế khi kể về chuyến đi ấy có nói, hôm ấy khi đến chỗ nghỉ đêm , nàng lả đi vì mệt do leo núi quá sức, em phải dìu mãi và đánh gió cho nàng.
3/ Về quê, ông anh họ đi bộ đội cuối 1974 ,mấy năm lính đóng quân ơ Cát Bà hỏi:
- Sa Pa chú đi chưa, tôi chỉ lên đến Tuyên Quang rồi vê, sang năm nghỉ hưu rồi muốn đi một chuyến cho biết.
Nói với anh ấy:
- Giờ xong đường Cao tốc đi lại dễ cơ mà đông lắm anh ạ, người xem người giống ta đi bờ Hồ xem bắn pháo hoa năm 1973 khi hiệp định Pa ris mới được ký kết.
Anh ấy không nói gì.
Hôm ấy không kể với anh ấy, năm 1979 Trung Quốc chiếm Sa Pa, sau khi nó rút đi, Sa Pa chỉ còn là đống gạch vụn, năm ấy để có người phục hồi sản xuất họ phải về tận Thái Bình vận động mãi mới được mười mấy hộ lên.
4/ Quen một em gái, mà chả nhớ em ấy sinh năm 69 hay70 ,chỉ biết em ấy được đi học tiếng Anh ở Liên Xô vào đợt lưu học sinh cuối cùng trước khi Liên Xô tan rã, người Sa Pa giờ làm ở Bô GDĐT, đôi lần nói chuyện về Sa Pa nghe em ấy kể về chuyện năm 1979 , sau tết cả gia đình phải đi sơ tán tản cư để tránh bom rơi đạn lạc , em bảo có người chạy về đến tận Hà Nội.
5/ Bạn học, sau khi tốt nghiệp về Quán khu 2 công tác, xuống đơn vị cơ sở đến tận tỉnh đội Lào Cai, sau chuyển về huyện đôi Kim Sơn, nay hưu ở đấy, mỗi lần gặp nhau toàn uống rượu, chả thấy tay ấy kể về Sa Pa,cầu Cốc Lếu hay món thắng cố ngựa ở phiên chợ Bắc Hà.
Nay
Môt ngày nghỉ bù sau Quốc Giỗ, lại có rét nàng Bân, đọc lại truyện ngắn về Sa Pa của Thành Long cho dù chả phải giáo viên dậy văn như cô giáo chùa Thầy, hay nhà thơ người xứ Nghệ tác giả của cuốn thơ " Hạt dẻ thứ 4 " dậy học ở trường Nguyễn Ái Quốc, cảm nhận giọng văn của ông ấy có gì đó giống Pautopxki, và cảm thấy hài lòng là được thêm một lần quay trở lại Sa Pa ở một thời rất xa, khi chưa bị Trung Quốc phá và xô bồ, thương mại hóa trong những năm gần đây.

http://vanhaiphong.com/tac-pham/190-lng-l-sa-pa.html

Tag: Cựu sĩ quan QĐNDVN, Lào Cai, Thắng Cố, Sa pa

Hôm nay, ngoài trời mưa xuân bay bay, nhưng không khí lạc quan và chứa nhiều hy vọng lắm

Ngày thơ Việt Nam là một ngày mà Hà Nội có mưa, buổi trưa tôi vào Văn Miếu nghe đọc thơ, tôi nhận thấy trong số người ngồi nghe đọc thơ có mấy nữ cựu chiến binh mặc bộ quần áo sĩ quan đời mới,đứng xem biểu diễn và nghe thơ một lúc, tôi ra ngoài,ở đó bất chợt tôi gặp một người đàn ôn mặc bộ lễ phục quân đội kiểu cũ, ngực đeo nhiều huân chương, đứng nói chuyện với bác ấy một lúc tôi được biết rằng:
– Trước bác ấy đang dậy học ở trường Trung cao cơ điện rồi đi bộ đội vào chiến trường, sau đó ra quân về dây học tiếp, là người yêu thơ và yêu mến quân đội, nhân ngày thơ bác ấy mặc bộ quần áo lễ phục quân đội đã cũ, ngực đeo huy chương để đi dự.
Chuyện trò xong tôi chào bác ấy ra về.
Đâu đây
Ngoài đường ấy, dường như còn văng vẳng những tứ thơ đã được nghe và được xem trong Văn Miếu, nhớ đến hình ảnh bác già mặc lễ phục sĩ quan , mấy cô cựu sĩ quan còn trẻ hơn mình ngước mắt lên trời khi các cháu gái mặc áo đỏ cầm bóng bay đỏ thả thơ.
Tôi nhoẻn miệng cười:
– Ngoài ngày 22/12, ngày 30/4 chúng tôi còn một ngày có thể mặc bộ quần áo sĩ quan quân đội nữa, ấy là ngày rằm tháng giêng và mặc bộ quần áo đó trong ngày thơ Việt Nam
Ngoài trời, mưa xuân bay bay, nhưng không khí lạc quan và chứa nhiều hy vọng lắm.

LẠI VIẾT TRONG MỘT NGÀY NẮNG Ở BÊN KIA SÔNG HỒNG.

Nay lại sang Khoái Châu làm việc, quá trưa về, đi trên con đường quen,nhớ:Hôm nọ chú em ở Quân khu 9 đưa vợ về ăn giỗ, cũng là về thăm mẹ chú ấy sau xuân, mới đèo bác giáo người Nam Định sang nhà chú ấy chơi, sau tết làm một chuyến sang sông đi du xuân với bác ấy, chứ vợ chồng bác ấy sau khi hưu,mấy đứa con nó trói chân trói tay vợ chồng bác ấy bằng cách vứt đứa cháu cho ông bà trông và đưa đi học ( Phì cười khi tay đồng hao nó ví con người ta cứ nhận xong sổ hưu là thành chó giữ nhà cho con cho cháu cả một lượt- Thằng ấy nói thật nhưng ví đểu quá.) Lúc đèo bác ấy đi từ bến đò Phương Trù đến dốc kênh Liên Khê, chỉ xuống phía tay phải bảo bác ấy:
– Dưới kia là đền Ngự Dội thờ Chử Đồng Tử và công chúa Tiên Dung đấy, Ngự Dội có nghĩa là nơi vua chúa tắm, theo truyện cổ tích thì chỗ ấy bọn hầu nữ nó quây màn cho công chúa Tiên Dung tắm, đúng chỗ Chử Đồng Tử chả có mảnh khố nào vùi cát để cho đỡ ngượng ( xưa nó cũng biết xấu hổ, chứ giờ nó cởi ra chụp bảo đấy là nghệ thuật khỏa thân, hay vì môi trường gì đó)Bác ấy nghe bảo:
– Nghe chuyện rồi, để khi khác, chắc bác ấy nóng ruột muốn đến gặp chú em quen nên mới không con cà con kê.
Lúc ấy mới nói lại với bác ấy:
– Em vào đấy mấy lần rồi, lại còn xem người ta tế lễ rước kiệu nữa hay ra phết, nay không vào nao em chụp ảnh viết mấy chữ giới thiệu với anh ( Năm ngoái cũng viết rồi đấy có cái tít ” Chả có tiền cũng không có rước kiệu và nhờn môi đâu nhỉ?”Rồi anh em đèo nhau đi, cũng là ăn cỗ đám giỗ, đến muộn á, chắc chú em Quân khu 9 kia nó xơi hết miếng ngon, mất công lặn lội từ Đuôi Cá sang.Mấy hôm sau mưa gió, lại lên mạn ngược nên chưa có điều kiện chụp mấy cái ảnh giới thiệu đền Ngự Dội như hôm nọ đã hứa với bác ấy.Sáng nay đi đò, gặp đứa lái đò mới hỏi:
– Thế sang tháng 2 đã rước kiệu chưa?
Nó trả nhời:
– Hôm nọ chả dặn ông rồi a? Mồng 10/2 âm, năm nay giời đẹp vui ra phết.
Góp chuyện với nó:
– Ừ năm ngoái mưa bẩn, mọi người còn phải đi ủng nữa kia Đứa lái đò nghe đến đấy cười, chả nói gì nữaNẫy đi trên đê, đi một tẹo lại chụp ảnh, dưới kia là Vực Mạn Xuyên, có ngôi chùa với mấy lá cờ ngũ sắc họ còn chưa cất đi sau ngày hội, rẽ xuống đền Ngự Dội, ngôi đền nằm bên phải đường ra bến đò Năm Mẫu đằng sau đền là hai cây gạo đỏ ối, xa xa là ống khói của nhà máy gạch mới dựng lên mấy năm nay ( Bên Hưng Yên từ bến đò Phương Trù đến Vườn Chuối ven sông có rất nhiều nhà máy gạch) đi tý nữa đứng lại lấy cái máy ảnh chụp vào trong ngôi đền:
– Buổi trưa người ta đóng cửa, sau cánh cửa ấy là ban thờ Chử Đồng Tử và công chúa Tiên Dung ( Ở đây họ thờ ba người Chử Đồng Từ và hai bà vợ là Công chúa Tiên Dung và Công chúa Tây Sa) phía xa sau cái cột cờ là một cái giếng ( Giờ như cái ao đã cạn nước) xung quanh là cây si mọc um tùm, dân ở đây họ bảo chỗ đấy là cái giếng để bọn hầu gái múc nước tắm cho Tiên Dung.
Đứng ngó một lúc rồi đi.Ra đến bến đò, bờ sông thấy mấy người phụ nữ mang chiếu, quần áo mặc hôm lễ đền rước kiệu ra giặt, thấy họ cười cười nói nói mới hỏi:
– Qua lễ vui không hở các chị?Nghe họ trả lời vui lắm. Ngắm họ giặt giũ, cười cười nói nói, nhớ đến cái tích câu chuyện Chử Đồng Tử, Tiên Dung tự dưng có ý nghĩ giống như một bộ phim quay trước mắt :
– Quen một tay trung tá Tổng cục hậu cần (người Hoa Thành, Yên Thành) thi thoảng thấy nó khoe ảnh cởi trần bơi trên sông Hồng,bây giờ nhỉ, nếu bỗng dưng mấy mẹ giặt chăn chiếu kia mà giẫm phải nó chả mặc gì nằm vùi dưới cát nhỉ?, cứ theo truyện xưa thì sẽ là vợ nó hết, rồi bật cười vì sự liên tưởng giữa chuyện xưa với hiện tại của mình.Đò cập bến, lên bờ, vừa đi vừa bảo:
– Về đến nhà phải ghi ra ngay, không thì quên cụ nó mất.

Hà Nội 28 độ nhiều mây.

Tháng tư ngày mồng 1 là một ngày chớm hè, theo ngày tiết thì mấy hôm nữa là tiết thanh minh ( là ngày ở quê tôi, mọi nhà ra nghĩa trang tảo mộ thắp hương cho người đã khuất)
Hôm nay tôi quyết định đi ra phố, chả phải thăm thú gì mà là đi khám sức khỏe định kỳ ( Có cái bảo hiểm y tế , năm đôi lần đi khám cho nó đỡ phí).
Ngoài phố vào ngày nắng vui đáo để, thay vào tiếng chim hót vượn hú mà tôi hay nghe được vào những sớm ở miền biên viễn là tiếng còi ô tô, tiếng nẹt bô xe máy, tiếng loa đài được treo trên những cái cột điện ( Và cả gầm cầu vượt trên cao chỗ ngã tư Khuất Duy Tiến- Nguyễn Xiển-Nguyễn Trãi)
Tôi nhận thấy trên đường Nguyễn Trãi nối từ Hà Đông ra đến gần Ngã Tư Sở hàng xà cừ bên trái đường đã được người ta chặt hế và trải nhựa lên để làm đường đi rồi, chỗ đó đường cũng thoáng hơn. Tôi đọc ở đâu đó mấy đứa làm Dự án đường sắt trên cao nó bảo cái hàng cây xà cừ ấy chả ảnh hưởng gì đến việc làm đường sắt cả, cơ mà chỉ những ai thường xuyên đi con đường đấy mới biết rằng:
– Chúng nó nói thế để cho báo chí họ nghe và tránh tội thôi chứ đằng kia chỗ mấy cây xà cừ mọc ấy, mấy đứa làm đường sắttrên cao nó quây tôn, làm lô cốt hết rồi, đúng chỗ xà cừ mọc là một hàng giáo chống bằng sắt, chỉ có ai thường đi đoạn đường này mới biết, chui qua cái lỗ giáo chống ấy là một chuyện mạo hiểm, hôm thì sắt rơi chết người, hôm thì đang đổ bê tông sập giáo, giờ tầm đi đến chỗ này xe máy, ô tô, xe đạp chờ nhau nhích từng cm, chặt hàng cây xà cừ vừa có chỗ cho chúng nó kê giáo, lại vừa rộng đường cho người lưu thông trên đường xem ra nhiều người ít biết đến điều này.
Tôi cũng thấy :
– Trên vỉa hè chưa rộng lắm được lát gạch block ven con đường tôi đang đi , người ta cũng trồng thêm một số cây, những cây đó được quấn một lớp lưới ni lông mầu đen,họ đóng cái chạc để cây mới trồng chưa bén rễ không bị đổ,Tôi lại gần, ngó cái lá cây:
– Cũng chả biết đó là cây Vàng Tâm hay là Mỡ ?
Nọ.
Tôi xem trên mạng, thấy họ làm thơ , viết văn phản đối Hà Nội chặt cây, tôi chỉ đọc thôi chứ chả biết thế nào, mà bàn ra tán vào.Nhà cũ của tôi có hai cây xà cừ nhiều năm tuổi, vì nhà cũ hướng chính tây nên bóng mát của hai cái cây đó giúp gia đình tôi qua được cái ngột ngạt của mùa hè, vàomột đêm Hà Nội có mưa đá, sáng dậy tôi thấy hẳn một cái cành cây to bị gãy xuống một đầu chúc xuống đất, một đầu dựa lên ban công tầng 2 nhà tôi ( Cũng may nếu nhà tôi mái ngói thì sập mất rồi) những mùa mưa sau, cứ khi không có ai ở nhà là tôi lại lên sân thượng len lén chặt các cành cây khác có nguy cơ đổ vào nhà tôi và hàng xóm khi mưa gió ( Len lén là vì cây mọc trên đất của cơ quan bên cạnh,mà tôi không có quyền sang đó để chặt)
Tôi kể chuyện nhà tôi ra,cũng để nói với ai đó rằng:
– Thì có cái cây cần phải chặt chứ?
Khám bệnh xong, tôi ra vườn hoa cạnh bệnh viện, để ăn sáng, vườn hoa này nguyên là đất của hợp tác xã thảm len Đống Đa ( Trước như mượn đất của nhà thờ Nam Đồng) có một thời kỳ chuyển đổi , họ định xây Chung cư thương mại, hay biệt thự gì đó, thế là có tranh chấp đất đai.
Cuối cùng thành phố quyết định sử dụng khu đất ấy làm vườn hoa ( là chỗ tôi bách bộ và ăn sáng sau khi lấy máu xét nghiệm bây giờ.)
Xong đâu đấy tôi quay về, đi trên con đường cũ,ngó cái chỗ gốc cây xà cừ xưa đã bị chặt ( Gần cửa hàng tạp hóa của cô bạn cùng lớp 10 với tôi) nơi ấy, xưa nữa là đường tàu điện chạy tuyến Hà Đông- Quốc Tử Giám, nhớ đến chuyện phản đối chặt cây, chuyện nguồn gốc hình thành một cái công viên xanh xanh gần bệnh viện tôi khám bệnh.
Tôi tự bảo:
– Cũng may chính quyền họ đã nhận thấy phản ứng của dân để dừng lại chuyện chặt cây, chứ cứ kéo đến giờ thì không biết thế nào? Người ngay thì không dám nói, chứ khối đứa nhân cơ hội này đục nước béo cò.
Cũng trên con đường có đường sắt trên cao đang xây dựng ấy về nhà, tôi thấy ven đường có nhiều người bán hoa loa kèn ( Họ bảo hoa ấy chỉ nở vào tháng tư dương lịch)
– Thế là sắp đến 30/4 rồi, sẽ có diễu binh, pháo hoa, và hoa gạo chùa Thầy nữa
Hôm nay ngày 1/4 cái điện thoại trong túi tôi nó báo:
– Hà Nội 28 độ nhiều mây, cảm thấy thích.

SA PA – MỘT THOÁNG QUAY TRỞ LẠI.

Ngồi trên xe từ Lao Cai vào Sa Pa trên con đường quốc lộ 4 D vừa ngó qua cửa kính tôi vừa nhớ đến những câu chuyện tôi viết đã lâu về Sa Pa về một bài hát nhạc sĩ Vĩnh Cát về vùng này ,nhớ lại ngày mới tốt nghiệp Học viện Kỹ thuật Quân Sự, một người quen với bạn bố tôi làm việc ở Bộ Quốc Phòng sau khi nhờ xem danh sách ở dưới gửi lên nói với chú ấy:
– Con của bạn anh được nhà trường đề nghị cử đi nhận công tác tại quân khu 2 theo chỉ tiêu của Bộ đưa xuống.
Quốc lộ 4D này so với ngày ấy về bề rộng vẫn thế, khác chăng là nhẵn hơn
Tôi quay sang hỏi người bên cạnh, một kỹ sư trẻ sinh năm 1977.
– Cậu biết gì về Sa Pa?
Tôi được nghe trả lời:
– Dạ không biết được nhiều vì chưa đi lần nào, hồi đi học người ta dậy trong môn địa lý là Sa Pa có đỉnh Phan Xi Păng cao nhất nước
Người lái xe nghe câu chuyện của hai người rồi góp vào:
– Em đi Sa Pa mấy lần, Công ty em đã trúng thầu làm cáp treo lên đỉnh Phan Xi Păng, đã đi xem địa hình rồi, nhưng vì họ yêu cầu thời gian gấp quá nên bỏ
Nghe cậu lái xe kể chuyện tôi thêm vào:
– Hôm trước tôi cũng đọc ở đâu đó, trên đó họ phá đá nổ mìn để làm mặt bằng, nghe đâu lấp cả đường mòn của dân thường lên đỉnh núi
Sau đó cả hai người đều im lặng,còn tôi cứ suy tư với những ký ức không đầu không cuối của riêng mình.
——–
Sa Pa hôm chúng tôi đến là một ngày có mưa phùn và lạnh, trước khi đi ăn cơm trưa chúng tôi đi một vòng quanh thị trấn,ngắm nghía đường phố và con người hiện tại, tôi cảm nhận có một cái gì xô bồ, ồn ào giống một bến xe ô tô, một ga tàu hỏa, một cái chợ đông người hơn là một Sa Pa yên tĩnh mà tôi đã từng biết, tự dưng tôi hỏi với mình:
– Người ta đến Sa Pa bây giờ để làm gì nhỉ?
Rồi tôi cũng tự trả lời:
– Có nhẽ cũng giống người miền nam lần đầu ra bắc, ra hồ Hoàn Kiếm vào nhà hàng Thủy Tạ cái đã ( vào đấy rồi mới chứng tỏ mình đã ra Hà Nội)
Rồi cũng đến lúc đói bụng, chúng tôi tìm một nhà hàng ngồi ăn cơm, vừa ăn tôi vừa có cảm giác hình như mình đang ngồi ăn cỗ cưới ở đâu đó, rồi tôi tự an ủi mình
– Giờ nước mình có gần trăm triệu dân đông gấp ba lần hồi mới giải phóng, chỗ du lịch từ xưa đến giờ cũng chỉ có thế, đông là phải
Chiều trước khi quay trở lại Lao Cai làm việc, tôi lại đi một vòng quanh thị trấn, vừa đi tôi vừa nhớ đến câu chuyện ” Lặng lẽ Sa Pa” của Thành Long viết năm 1970, tôi nhớ đến hai người trong câu chuyện đó, một cô kỹ sư nông nghiệp mới tốt nghiệp đại học, một anh kỹ sư nha khí tượng ( Thời đấy ta có phong trào Thanh niên ba sẵn sàng, Phụ nữ ba đảm đang) tôi cứ hỏi mình:
– Không biết nhà văn ấy viết câu chuyện ấy dựa trên những nhân vật có thật như tôi thường viết không hay là hư cấu?
Lướt qua trạm khí tượng Sa Pa mà trong sương mù vẫn còn thấy bóng của nhà thờ đá Sa Pa, nhớ đến ảnh đôi trai gái chụp ảnh cho nhau vừa nhìn thấy ban nãy tôi thở dài:
– Không biết đôi trai gái trong chuyện ấy có lấy nhau không nhỉ?
Rồi tôi cười
– Cơ mà cái ông Thành Long nọ với cái kết câu chuyện để cho họ lấy nhau thì còn gì là hay nữa?
Thế là tôi định bụng, sẽ biên chuyện ” Sa Pa, một thoáng quay trở lại” với một câu hỏi để mong được ai đó biết mà trả lời tôi rằng:
– Vậy thì cuối cùng cái cô kỹ sư nông nghiệp với cậu kỹ sư khí tượng trong câu chuyện nọ, có gặp lại nhau và kết thành đôi lứa hay không?