Nỗi buồn xa cách có bao giờ nguôi ngoai ?
Tôi
đã được xem ở đâu đó một bộ phim hoạt hình không lời Father and
Daughter do Micheal Duduk De Wit, trong đó chỉ có những hình ảnh có hai
cha con dắt nhau đến bến đò, người cha lên đò sang bên kia sông, để lại
đứa con gái trên bến, cứ ngày ngày đứa bé ấy ra bến đò ngóng cha, cứ thế
rồi đứa bé ấy trở thành một bà cụ già vẫn không bỏ được thói quen ngày
ngày ra bến đò ngóng người cha về.
Phim không lời, nhưng đã khắc họa được tình cảm của người con gái đối với người cha đã không bao giờ trở về nữa..
Với phần đa con người sống trên thế gian:
- Tình cảm cha con là thiêng liêng lắm.
Gần
nhà tôi ở có một gia đình mà chủ nhà là một thiếu phụ ngoài 50 trắng
trẻo người Thái Bình, thỉnh thoảng chúng tôi có nói dăm câu ba điều bâng
quơ.
- Chả nhẽ hàng xóm đi chạm vào chạm mà cứ câm không chào hỏi được một lời hay sao?
Mới rồi tôi gặp em ở hành lang, được em kể với tôi rằng :
-Em
mới vào Bình Định bốc mộ anh giai em là liệt sĩ, nằm ở trong ấy từ
những năm sáu mươi mấy, gia đình tìm được vì người chôn anh ruột em là
du kích và vẫn còn sống.
Em còn nói với tôi gia đình em còn ông chú ruột em hy sinh bên Lào vẫn chưa được về..
Lúc ấy tôi nói với em:
- Nhà anh cũng có ông bác ruột là liệt sĩ, cũng mới tìm được mấy năm nay,lúc tìm được, đào lên chỉ còn có mỗi mẩu xương bé tý.
Hôm
nay đi ở thị trấn huyện Khoái Châu trên đường từ thị trấn huyện đi Đông
Kết, tôi thấy người ta treo băng đỏ có đề "Kỷ niệm 66 năm ngày thương
binh liệt sĩ", tôi nhận ra:
- Còn hai ngày nữa là đến ngày 27/7.
Vừa
xong, tôi đi từ Liên Khê đến bến đò Vườn Chuối, đi đến một chỗ mà bên
kia đê hai quai có một điếm canh đê và một cái cây dương tôi dừng
lại.Tôi biết giữa điếm canh kia và cái cây kia có một con đường chạy ra
gần nghĩa trang liệt sĩ của xã Nhuế Dương, nhớ đến bộ phim hoạt hình tôi
đã kể ấy,nhớ đến câu chuyện tôi nghe được từ cô hàng xóm ở ngoài hành
lang, với cái băng đỏ chữ vàng tôi nhìn thấy trên đường đi, tôi đứng
thật lâu, tôi nhìn về cái cây xa xa bên kia trên đê hai quai ấy, và tôi
chắc chắn với tôi rằng:
- Ở chỗ đó đang có một người phụ nữ đang
chống gậy,lưng còng còng, người phụ nữ ấy ra đó nhìn ra bến đò để chờ
người thân đã đi bộ đội, rất lâu chưa thấy về..
Tôi chắc với tôi như thế.
Bởi vì tôi biết đối với nhiều người:
- Nỗi buồn xa cách có bao giờ nguôi ngoai?
Mùa nhãn.
Chạy
theo con đường tỉnh lộ cũ nối Văn Giang với Khoái Châu đoạn An Vĩ,Dạ
Trạch hai bên đường có rất nhiều cây nhãn cổ thụ. Có nhiều cây nhãn to
nhưng chắc họ sợ mưa bật gốc đốn bớt cành đi rồi,nhản lúc lỉu đi dọc
đoạn đường mà chả thấy ai hái. Xưa có bài hát nói về cây trái " Miền nam
em dừa nhiều,miền nam em dứa nhiều,miền nam em xoài thơm,miền nam em
khoai bùi" cơ mà chả giầu được vì hoa với trái, các em gái miền tây vẫn
bỏ quê đi lấy chồng Hàn Quốc,Đài Loan đấy thôi, Hải Hưng cũ đầy vải đầy
nhãn mà vẫn chưa thấy giầu lên được.
------------
Vẫn xưa
Khi
mới ở Sư đoàn xuống làm cán bộ đại đội, một buổi đầu giờ chiều lên tiểu
đoàn họp giao ban, gặp một em gái người Hưng Yên lên đơn vị làm nốt
giấy tờ xuất ngũ, em ấy đội cái nón trắng, áo sơ mi trắng quần lụa đen,
cặp mắt đen như hạt nhãn trên khuôn mặt ửng hồng
Chỉ nhớ một giọng nói ngọt như tiếng đàn bầu:
- Anh bị hạt cơm nguội ở tay,thì lấy lá tía tô hoặc cúc tần sát vào là nó bay đi hết.
Mới thế mà mấy chục năm rồi.
Đứng lại ngó cây nhãn một hồi lâu rồi đi tiếp, có một ý nghĩ chợt lóe lên:
- Biết đâu cuối con đường đang đi kia,sẽ lại gặp khuôn mặt ửng hồng với cặp mắt đen như hạt nhãn năm nào?
Ừ biết đâu đấy? Đương là mùa nhãn cơ mà.
Hà Tây giờ chỉ còn lại như vậy ở ký ức, trong tôi - người Hà Nội bây giờ...
(Viết cho những người mà người ta vẫn gọi đùa là người Hà Nội ...2 )
Nọ
lại đi bến đò Vạn Phúc sang Thắng Lợi Hưng Yên thấy một tấm biển ranh
giới Hà Tây Hà Nội ngay gần điếm canh đê,trên biển đấy tay xe ôm nào đó
vẽ hai chữ Xe Ôm nguyệch ngoạc và to tướng.
Năm ngoái lên Mường La, ra chợ nói chuyện với một tay bán cá người Yên Sở ,nó hỏi :
- Bác ở đâu lên?
- Hà Nội
Nó lại hỏi tiếp:
- Vậy bác ở Hà Nội 1 hay Hà Nội 2 ?
Chà mấy năm đi qua rồi, đến hai chữ Hà Tây mà nhiều người cũng đã quên quên..
Cách
đây mấy năm,năm đó là năm 2008 thì phải? Hồi ấy nhà mạng Yahoo có mở
trang Yahooplus, ở trên đó có tài khoản của một vị tiến sĩ giáo sư khoa
sinh vật của đại học tổng hợp, chắc vị ấy người Hà Tây nên lấy Nick Name
là " Mãi mãi là Hà Tây"
Mấy hôm nay, trên báo đài đều có những bài viết nói về năm năm mở rộng thủ đô,ừ thế là năm năm rồi.
Sáng
ngày 01/08 là ngày hôm nay mới lọ mọ vào FB, đọc trang của cô giáo dạy
văn người Xứ Đoài, trong ấy cô giáo đã chép nguyên một bài thơ của một
tác giả ĐTH viết vào chiều 31/7/2008 tại Đà Nẵng đọc xong mấy câu buồn
buồn:
"Mai anh thành người Hà Nội
Có đi đâu, vẫn quê mình
Mà sao thấy lòng tồi tội
Rứt ray như kẻ phụ tình!"
Mới hỏi lại cô giáo rằng :
- Mấy hôm nay thấy đài báo nói,hình như là ngày giỗ tỉnh Hà Tây hôm qua,hôm kia
Thế rồi mới biết được :
- Nay là giỗ chính.
Bây
giờ hai chữ Hà Tây chỉ còn trong ký ức, trong các bài hát mà bây giờ
lớp trẻ không ai hát nữa ( Chiếc gậy Trường Sơn, Hà Tây quê lụa, Áo lụa
Hà Đông)
Trưa nay mới về nhà mẹ đẻ,ở đấy gặp vợ chồng ông cậu họ (
gốc xã Vân Canh - Hoài Đức,lớn lên ở Yên Bái) vào Kon Tum lập nghiệp từ
năm 1977 ra chơi..
Trong lúc ngồi uống rượu
Cậu cháu cụng ly:
- Hôm nay cậu cháu gặp nhau tình cờ mà đúng ngày giỗ tỉnh Hà Tây..
Chiều về tỉnh rượu mới lấy từ trong đống hồ sơ cá nhân cũ
Một cái chứng chỉ có chữ Hà Tây.
Chỉ còn có mỗi thế..
Hà Tây giờ chỉ còn lại như vậy ở ký ức, trong tôi - người Hà Nội bây giờ...
Viết một chút về thị trấn ven dòng sông Đáy
Mình
nhớ,đường về quê nơi bố mình chôn rau cắt rốn (Huyện Bình Giang-tỉnh
Hải Dương),nếu đi qua Quán Gỏi phải qua Phủ Bình ( còn đi lối Lai Cách
thì không? Vì từ chỗ cầu rẽ vào phải đi mấy trăm mét nữa mới đến chợ
Phủ) đoán là xưa đó có phủ của quan huyện,một dạng như UBND bây giờ, bố
mình với các bác gọi là Phủ Cũ, đôi khi mình qua đấy xem có tý dấu tích
gì của xưa không cũng chả thấy.chả còn gì nữa, cái ấy của chế độ cũ, giữ
thì có ích gì?
Thời chiến tranh phá hoại lần thứ nhất, bác mình làm
trưởng phòng bưu điện tỉnh Hà Tây , vợ bác làm trưởng phòng thương
nghiệp huyện Kim Bài , có lần hai bác cho cậu con giai thứ hai ra thị xã
chơi ( nhà mình ở thị xã mà) ra hai ngày đi chơi chợ,vườn hoa Hà Đông
rồi anh ấy về. Chú em mình đưa ra bến xe Hà Đông, ở đấy có xe về Quốc
Oai và Thanh Oai, cậu em mình đèo ông anh họ ra bến xe, vì ít đi xe nên
cũng chả có kinh nghiệm gì cứ thấy oai oai là nhảy lên..
Ông anh họ
mình nhảy lên xe Quốc Oai, khi về đến bến mới oà lên khóc vì thấy thị
trấn huyện thế nào toàn thấy núi với đồi,khác cái thi trấn Kim Bài mà
nhà bác mình ở. Mấy người lái xe thương tình với cho ngược xe về Hà
Đông, rồi từ đấy lại theo xe về Thanh Oai
Cũng không nhớ là có mất
tiền vé thêm không? Em ruột mình thì kể hồi ấy bị bố mình cho mấy roi,
bây giờ anh họ mình đã có cháu nội rồi, trước khi sát nhập tỉnh anh ấy
làm ở phòng tổ chức bưu điện tỉnh các bưu điện của Hà Tây chỗ nào anh ấy
cũng biết,lâu cũng chả kể anh ấy có nhớ chuyến xe về huyện Oai Oai ấy
không?
Khi mình học năm thứ tư Đại học kỹ thuật quân sự, có anh học
cùng với mình tên là Thái người Quốc Oai lấy vợ, thằng Hoàng bạn mình
hồi trước học cấp 3 Chu Văn An cạnh Hồ Tây và cũng gần làng hoa Ngọc Hà,
khi anh Thái cưới, hắn bảo thằng Hoàng mua cho bó hoa lay ơn, đúng hôm
cưới thằng Hoàng cùng với anh Tuấn đi xe đạp vào Hà Đông rồi cùng mình
đạp xe vào Quốc Oai, mình chả nhớ anh Thái ở làng nào nữa, chỉ nhớ là
ngay cạnh con đê sông Đáy, hôm ấy mình mới thằng Hoàng đố nhau uống
rượu, nó say phải vào buồng dành cho cô dâu chú rể, nhà trai phải đưa
cho nó cái chậu thau mừng đám cưới để giải quyết trận đấu rượu giữa mình
với nó. Mấy chục năm trôi qua thằng Hoàng bạn mình đã là liệt sĩ, còn
anh Thái đã có cháu ngoại, hôm cưới con anh ấy ở Rạp chiếu phim Quốc Gia
trong khách mời dự đám cưới có cả thiếu tướng Nguyễn Thế Phiệt nguyên
tiểu đoàn trường tên lửa Sam bắn B52 ngày nào. ( anh Thái theo mình biết
đã là đại tá trưởng phòng của quân chủng PKKQ,lâu không gặp nhưng nếu
đại tá trần là 57 tuổi thì hưu rồi cũng nên)
Năm ngoái mình đi công
tác trên Sơn La, có lần về đi xe khách đến Xuân Mai họ rẽ tay trái rồi
rẽ phải theo đại lộ Thăng Long về bến xe Mỹ Đình. Buổi tối đèn sáng
trưng,đường phẳng xe chạy hết tốc độ, mình vẫn nhớ qua Thạch Thất là đến
Quốc Oai, đến địa phận Quốc Oai sẽ gặp một cái cầu vượt,bên trái là
Chùa Thầy,Chùa Long Đẩu,mấy xóm Trại và nhà máy xi măng Sài Sơn,bên phải
đại lộ Thăng Long là thị trấn Quốc Oai,nơi có bến xe Quốc Oai mà anh họ
mình đến đấy thấy lạ và khóc òa lên ( Nói thật mình chưa thấy anh ấy
khóc bao giờ) chắc xưa Quốc Oai cũng có phủ của quan huyện là là trung
tâm của huyện lỵ nên bây giờ ở chợ Quốc Oai vẫn còn cái bảng Chợ Phủ
Quốc Oai.
Mấy hôm nay Hà Nội mưa bão, mình xem trên báo mạng thấy
nhiều chỗ ngập nước. Hôm qua mình cũng phải dắt xe trong nước ngập,về
lấy bàn chải với xà phòng Ô MÔ sát mấy lần mà cảm thấy chưa hết cái nhớt
nhớt dính vào chân.
Nay trời cũng đỡ mưa, gặp mấy đứa người Phú Xuyên nó bảo:
- Bác xuống Thường Tín sang Hưng Yên mà đi qua lối viện 103 là không đi được rồi, nước ngập đến gần đầu gối..
Sáng
đi kiếm cơm, chạy qua nhà mẹ mình báo hỏng cái điện thoại cố định (
Chắc đường dây bị đứt do cây đổ) rồi mình về.Trèo lên gác thấy xa xa sau
đám mây là những dãy đồi núi Ứng Hòa, Xuân Mai, Thạch Thất Quốc Oai
Mình
nhớ đến chuyện Oai Oai của ông anh mình,nhớ đến thị trấn ven sông Đáy.
Chắc cũng ít người biết rằng, ở cái hồ cạnh chùa Long Đẩu, chùa Thầy nơi
có hai cái cầu ngói ấy, sau mưa rất nhiều người ra câu cá, giống như
mình đã nhìn thấy ai đó cầm cần câu,ra câu cá ở hồ Hoàn Kiếm hay Hồ Tây
sau những ngày mưa mát mát vậy
Tự dưng mình muốn chép ra, cho những ai chưa một lần đến thị trấn ven dòng sông Đáy biết thay vì phải đến ngó tận nơi vậy.
Chỉ là một thoáng bâng khuâng ở trên đê sông Đáy..
Từ
An Thượng xuôi về phía tây nam đến đê sông Đáy, tới một ngã ba lên phía
tây bắc là đường vào thị trấn Quốc Oai, còn xuôi theo đê về phía nam ra
quốc lộ 6 đi một tý sẽ đến đình So nằm trên địa phận xã Cộng Hòa đó là
ngôi đình cổ đến hơn 400 năm bằng gỗ, được chạm trổ cầu kỳ,lối lên chính
điện hai bên có hai con rồng đá.Trên đê sông đáy nhìn xuống trước đình
So là một cái sân thật rộng, rồi đến hồ,ở bậc lên xuống đình có cây đại
cổ.
Nghe nói trước đây người làng So đặt tên hơi ngược với thiên hạ,
ví như Nguyễn Mai Lan thì đặt là Mai Nguyễn Lan,giờ chả biết họ còn đặt
tên như thế không?
Gần tết ai đó đi theo quốc lộ 6 đoạn từ Xuân Mai
về Hà Đông đến chỗ chợ Cống sẽ gặp nhiều người đi xe máy chở miến ra Hà
Nội ( Giống như gặp những người chở miến Cự Đà đi theo đường Cầu Tó Kim
Giang Ngã Tư Sở ấy) ấy là miến người dân làng So làm.
Rồi sẽ hết tháng ngâu.
Vào
một ngày thu đẹp trời nào đó có mây,có gió có nắng, tâm trạng bỗng
dưng hứng khởi, ta cho vào túi dết cái máy ảnh, phích nước cà fê nóng,
cái bánh mỳ kẹp thịt, rồi rong ruổi trên đê sông Đáy về đình So chụp ảnh
cảm giác thú vị sẽ đến, đi ngao du làm thơ với chụp ảnh cứ chi phải
chờ đúng ngày hội với ngày hè? Ô mà biết đâu có ai đó, thật xinh đứng
trên đê sông Đáy mà ta sẽ gặp khi vừa đến đấy?
- Cơ mà mới nghĩ đến đây đã cảm thấy thích lắm rồi, chắc chắn đấy không phải là ảo ảnh tý nào..
Viết trên cầu vượt Ngã Tư Sở.
Xưa
chúng mình vẫn gọi đây là ngã tư " Khổ" bởi vì đi xe đạp từ Hà Đông ra
đến đây tắc đường,người đông hơn kiến, dưới gầm cầu này có một cái đồng
hồ có bốn mặt bốn phía ngã tư đều xem được giờ.
Vẫn nhớ bên phải
đường Láng có một quán đổi gạo lấy bánh cuốn hoặc bún, nhà mình ăn
tươi,mẹ mình đi chợ Hà Đông mua cua với rau sống,thân chuối.Bố mình mang
mấy ống gạo ra đây đổi bánh cuốn, cả nhà được bữa xì xụp. ăn xong xoa
cái bụng ễnh nước mà vẫn thòm thèm..
Một lần ở đơn vị về phép mình
chứng kiến người ta mở rộng Ngã Tư Sở lần đầu, mình nhìn thấy họ bê cả
bàn thờ,bát hương,ảnh liệt sĩ ra khấn khấn vái vái ( Lúc ấy mới chiến
tranh xong chết nhiều, ở đâu chả có gia đình liệt sĩ ? Giải tỏa đền bù
khó từ hồi ấy rồi) mấy tháng sau,ở đơn vị về,đã thấy Ngã Tư Sở đã được
mở rộng đâu vào đấy rồi.
Sau vài lần người ta mở rộng rồi một cái cầu vượt được dựng lên
Ngày
ngày mình vẫn đi qua đấy,nhưng chửa viết về cái cầu vượt lần nào.Nay đi
qua đấy,đứng lại chụp một phát, vẫn nhớ dưới chân cầu ngày xưa có cái
cột đồng hồ,có cửa hàng bán bún, và hiện tại đi theo con đường Láng (
Không còn húng Láng) đến Cầu Giấy rẽ trái là nhà bố mẹ vợ mình.
Đằng sau mấy cái nhà ven đường kia,bên kia bờ sông Tô Lịch là khu ROYAL CITY.
Ngã Tư Sở của một thời nay cũng chả còn cái gì xưa cũ, còn may là ... họ chưa đổi nốt MỘT CÁI TÊN
Lấp lánh Sao Băng.
Hôm
trước vào mạng, ngắm ảnh một cô giáo ở Phủ Quốc Oai ngồi trong quán cà
fê, tay sĩ quan tên lửa mình quen trên mạng mới trích mấy câu của nhà
thơ Quang Dũng trong bài thơ "Đôi mắt người Sơn Tây"
"Bao giờ trở lại đồng Bương Cấn
Về núi Sài Sơn ngó lúa vàng
Sông Đáy chậm nguồn qua Phủ Quốc
Sáo diều khuya khoát thổi đêm trăng"
Xưa
khi mới thành lập phủ Quốc Oai thuộc tỉnh Sơn Tây(sau này mới về Hà
Tây) bây giờ ít người đọc thơ Quang Dũng ( trừ người Hà Tây cũ) nên cũng
ít ai biết đến làng Cấn Xá,Làng Bương ngày xưa, và cái chợ Bương be bé ở
xã Cấn Hữu.
Bỗng dưng nhớ đến nhà thơ Quang Dũng người Đan Phượng
trong thời gian tỏa sáng 1947-1948 và cái chết lặng lẽ của ông năm 1988
tại bệnh viện Thanh Nhàn.
---------------
Năm 1996 đi Kim Sơn Ninh
Bình,gặp thằng bạn cùng học ở ĐHKTQS ( được chuyển vùng về huyện đội
Kim Sơn) trong lúc uống rượu tay ấy bảo:
- Tay Thắng cùng đơn vị cậu về hưu ở Liên Phương đấy.
Mấy
lần sau xuống Kim Sơn,rồi một lần vào gặp được tay ấy, hắn về hưu chả
làm gì,sống với lương hưu thiếu tá, ngồi nói chuyện cả hai toàn nói
chuyện về những ngày đã qua đã xa xa
Lúc chào hắn ra cửa,bỗng dừng
lại,hai bên bậu cửa ra vào,tay ấy dán hai cái huân chương chiến công
hạng 3,hình thức y như học sinh cấp 1 dán cái giấy khen ở góc học tập.
- Ừ như thế này mới có người biết đến đã có thời kỳ loe lóe sáng.
------------
Lâu
cũng đã quên rằng mình cũng có một cái huân chương loại C cùng đợt với
tay ấy, nay thấy tay sĩ quan tên lửa ngắm ảnh cô giáo người Sài Sơn,
biên thơ Quang Dũng, nhớ lại Chợ Bương, xã Cấn Hữu và cánh đồng Bương
xá, nhớ lại tay sĩ quan ấy cứ nhè lúc vắng người mang cái ống
bương,trong đó có chứa cái huân chương loại C, cái quân hiệu, với mấy
cục sắt gỉ lưu dữ lại thời kỳ lái Sam 2 để hồi tưởng lại quá khứ
Tự dưng cầm bút và viết mấy dòng ngăn ngắn,lấy cái tựa giống như cuộc đời ông Quang Dũng là
- Lấp lánh sao băng.
